Phân tích truyện ngắn Tinh thần thể dục của Nguyễn Công Hoan

Phân tích truyện ngắn Tinh thần thể dục của Nguyễn Công Hoan.

Nguyễn Công Hoan là cây bút vàng của nền văn học hiện thực Việt Nam. Tác phẩm của ông “ có gia trị như một bách khoa toàn thư sống động về xã hội Việt Nam và thời Pháp thuộc”. “Tinh thần thể dục” là một tác phẩm tiêu biểu, đọc tác phẩm, độc giả phần nào cảm được tài năng nghệ thuật của Nguyễn Công Hoan.

Truyện ngắn “Tinh thần thể dục” được đăng trên báo tiểu thuyết thứ bảy số 251 ngày 25/3/1939. Đây là thời kì mà chính quyền thực dân Pháp đã nới lỏng kiểm duyệt, Nguyễn Công Hoan đã vạch trần tính chất bịm bợp của phong trào “thể dục thể thao” mà thực dân Pháp cổ động để đánh lạc hướng thanh niên.

Bọn thực dân bày ra cái trò phong trào thể dục thể thao, cổ vũ cho lối sống văn minh vui vẻ trẻ trung. Bản chất của vấn đề thì không có gì sai, vì thời nào cũng cần có sức khỏe. Nhưng với phong trào thể dục thể thao lúc này thực dân Pháp nhằm lôi kéo thanh niên, làm cho thế hệ này rời xa nhiệm vụ cứu nước.Cho nên tờ trát của tri huyện Lê Thăng sức hương lí xã Ngũ Vọng đã thể hiện đầy đủ cái tinh thần thể dục.

Tri huyện thừa lệnh dẫn một tram người đúng mười hai giờ trưa đến xem không được khiếm diện.Khi có mặt ở sân vận động phải ăn mặc chỉnh tề, đi đứng nghiêm chỉnh và vỗ tay luôn luôn. Làng Ngũ Vọng phải có năm lá cờ sẵn sàng từ mười giời sáng. Nếu không tuân lệnh sẽ bị khiển trách. Những chi tiết trên rất quan trọng, chứng tỏ quan tỉnh, quan huyện đến bọn chức dịch kỳ hào rất coi trọng buổi đá bóng ở sân vận động huyện. Lời lẽ tờ trát vừa có sự nghiêm ngặt của lệnh bởi các từ Hán Việt: “thừa lệnh”, “chỉnh đường”, “chỉnh tề”, “nghiêm chỉnh”,… Đồng thời chen vào đó là những lời lẽ khôi hài “Nhiều chiến tướng đá rất hay mọi nhẽ”. Đọc tới câu này ta tưởng như khi đặt bút viết, tác giả nở nụ cười mỉa mai, kín đáo với cái tinh thần thể dục mà chính quyền thực dân và lũ tay sai đặt ra.

Phân tích truyện ngắn Tinh thần thể dục của Nguyễn Công Hoan.

Phân tích truyện ngắn Tinh thần thể dục của Nguyễn Công Hoan.

Đối lập với tinh thần thể dục là tinh tinh không mấy hưởng ứng của người dân. Họ là những người có diện phải đi xem bóng đá, họ có thái độ khi bị băt đi xem bóng đá. Anh Mịch bày tỏ tình cảnh với ông Lí: “Lạy ông, ông làm phúc tha cho con, mai con phải đi làm trừ nợ cho ông Nghị, kẻo ông ấy đánh chết”. Anh Mịch không chỉ lạy một lần mà lời lẽ rất thiết tha “ Cắn cỏ con lạy ông tram nghìn mớ lạy” và “ nếu không vợ con con chết đói” đến năn nỉ “ông thương phận nào con nhờ phận ấy”. Đáp lại sự van xin của anh Mịch là thái độ dọa dẫm, phủ nhận của ông Lí “kệ mày” đến “chết đói hay chết no taao đây không biết” và “tao thương chúng mày, ai thương tao”. Thì ra trước cái lệnh nghiêm ngặt, và có vẻ quan trọng của tỉnh đường kéo theo bao phiền toái, đụng chạm đến phần cơm áo hằng ngày của đám dân quê khốn khổ. Cái tinh thần thể dục kia vui vẻ đến nhường nào thì không biết, nhưng chỉ thấy bao nhiêu người đã khốn khổ vì nó. Ngay đến cả ông Lí “tao thương mày , ai thương tao”  xin không được nhiều người đã tìm cách trốn sang làng bên.

Đọc thêm  Phân tích đoạn trích “ Vào phủ chúa Trịnh”

Hay bác Phó gái “dịu dàng đặt cành cau lên bàn” đây là lễ vật đến xin ông Lí “ Lạy thầy nhà con chưa cắt cơn, … lạy thầy quyền phép trong tay thầy, thày tha cho nhà con đừng bắt nhà con đi xem bóng đá vội”. Bác Phó gái một hồi xin cũng không được ông Lí chấp thuận. Cái đáng cười là người ốm không được tha “ốm gần chết cũng phải đi” . Lệnh quan như thế, Ai cũng lấy cớ ốm yếu mà không đi thì người ta đá bóng cho chó xem à. Thật khốn khổ cho người ốm và cũng nực cười cho cái tinh thần thể dục do bọn thực dân bày ra.

Bà cụ Phó Bính mắt kèm nhèm vừa nói vừa cười rất vô duyên “ thì lòng thành ông Lí cứ nhận đi cho cháu. Bà đã nhờ người đi xem bóng đá hộ “Cháu đã thuê thằng Sang đi thay cho cháu cũng thế ông ngơ đi là được”. Có người khôn khôn ngoan đã dùng tiền đút lót, mượn người đi thay vật cái tinh thần thể dục kia đâu có phải tự giác. Đây cũng là dịp để bọn chức dịch kì hào như ông Lí “ đục nước béo cò”.

Có tiền đã vậy, người không có tiền thì xin, không xin được thì trốn sang làng bên lánh nạn. đó là trường hợp của thằng Cò.Thằng Cò phải ôm con trốn nằm trong đống rơm. Dù trốn nhưng cũng bị lôi ra, giống như anh Mịch Cò mà phải đi xem bóng đá thì con anh chết đói. Cảnh gà trống nuôi con, tội nghiệp mà cũng không kìm được tiếng cười khi Cò nói với tuần đinh: “Tôi đi thì tôi mất cả ngày. Mai mà mất buổi làm thì tôi với cháu nhịn đói… mấy lị tôi cũng không mượn đâu được quần áo”.

Đọc thêm  5 bài Phân tích truyện Tấm Cám hay nhất

Bốn trường hợp anh Mịch, bác Phô gái, bà cụ Phó Bính, thằng Cò chỉ là đại diện cho người nông dân có mặt trong danh sách đi xxem bóng đá. Cái tinh thần của họ như đối lập với tinh thần của tờ trát. Họ chẳng hào hứng gì, bởi cái tinh thần thể dục kia lại cho họ đói cơm, rách áo và bao phiền toái khác. Dựng lên những hoàn cảnh này, và qua lời thoại của các nhân vật Nguyễn Công Hoan chĩa tiếng cười châm biếm đầy mỉa mai vào chính quyền thực dân và bọ phong kiến tay sai. Mặt khác nhà văn chia sẻ với mọi người nghèo khổ, những nạn nhân của tinh thần thể dục.

Đến này tập hợp, Lí trưởng vẫn tập hợp được gần đủ 100 người. Nhưng thật thảm hại: “Khi thấy chậm giờ, ông Lí trưởng nghiến răng nói: chúng nó ngu như lợ… lại chửi ông không tận tâm”. Rồi ông ra lệnh “chín mươi tư thằng ở đây,… ông bảo”, đoạn ông lo lắng đi cuối cùng, mắt nhanh nhẹn để coi cẩn thận như tù binh. “Mẹ bố chúng nó, cho đi xem bóng đá chứ ai giết chết mà phải trốn như trốn giặc”. Cái lo lắng, cái buồn phiền, sự chửi bới của ông Lý được coi như chứng minh cho cái thảm hại của tinh thần thể dục. Đọc đoạn này, người ta chỉ thấy cười, tiếng cườ phủ định cho tinh thần thể dục.

Đọc “tinh thần thể dục” hiểu được cuộc sống khốn khổ của những người nông dân bị áp bức bóc lột trong  xã hội cũ qua việc bọn  thực dân phong kiến bắt đi xem bóng đá. Tù đó tác giả phê phán tính chất bịm bợm của phong trào thể dục mà thực dân Pháp đang rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên Việt Nam.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *