Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây.

Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây.

Sử thi là tác phẩm tự sự có quy mô lớn, xây dựng những hình tượng nghệ thuật hoành trán, hào hùng để kể về một hoặc nhiều biến cố lớn diễn ra trong đời sống cộng động của dân cư thời cổ đại. Sử thi “ Đăm Săn” thể hiện rất rõ nội dung này vào nó là sử thi nổi tiếng của đồng bào dân tộc Ê đê. Chỉ cần với đoạn trích “ Chiến thắng Mtao Mxay”, độc giả có thể nhận ra hình tượng người anh hùng hiện lên thật đẹp.

Có hai loại sử thi đó là sử thi thần thoại và sử thi anh hùng. Thiên sử thi “ Đăm Săn” thuộc loại sử thi thứ hai là sử thi về người anh hùng. Đoạn trích “ Chiến thắng Mtao Mxay” thuộc phần hai trong tác phẩm. Đoạn trích miêu tả cảnh Đăm Săn giao đấu với tù trưởng Mtao Mxay để đòi lại vợ của mình và đồng thời thể hiện niềm tự hào của buôn làng về người anh hùng của mình.

Nguyên nhân chính xảy ra cuộc giao đấu giữa Đăm Săn và Mtao Mxay là cướp vợ. Mtao Mxay nhân lúc Đăm Săn đi vắng đã bắt trộm Hơ Nhị vợ của Đăm Săn về nhà. Cuộc giao chiến xảy ra đó chính là chiến tranh giữa các thị tộc, bộ tộc trong xã hội chiếm hữu nô lệ xưa. Thực chất đây là những cuộc chiến bảo vệ lãnh thổ, bắt tù binh, chiếm của cải. Đồng thời khẳng đinh sức mạnh, tài năng của vị tù trưởng đứng đầu mỗi thị tộc đó.

Nhân vật Mtao Mxay là một trong những tù trưởng giàu có nhất, chính vì vậy mà hắn mới cả gan bắt vợ của Đăm Săn về. Trong cuộc giao đấu với với Đăm Săn, Mtao Mxây nhường cho Đăm Săn múa khiên trước hắn nói rằng võ nghệ của mình kém cỏi: “Ta như gà làng mới mọc cựa kliê, như gà rừng mới mọc cựa êchăm, chưa ai giẫm phải mà đã gãy mất cánh”. Võ nghệ ấy là chắp vá: “Có cậu, ta học cậu. Có bác, ta học bác. Có thần Rồng, ta học thần Rồng”. Nhưng từ sự giả vờ ấy đã lộ ra một câu nói thật: “Thế ngươi không biết ta đây là một tướng đã quen đi đánh thiên hạ, bắt tù binh, đã  quen đi xéo nát đất đai thiên hạ hay sao?”. Chỉ với câu kể khan của người dẫn truyện đã phác ra cái vẻ sang trọng, tôn nghiêm, bề thế của Mtao Mxây – một tù có tiếng trong vùng. Cõ lẽ chính điều đấy đã làm cho Mtao – Mxay coi thường, khinh suất.

Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxay

Mtao Mxay thể hiện tài năng của mình, hắn múa gươm rất xấu, cuối cùng hắn thất bại vì không đủ mạnh, không đủ thông minh như Đăm Săn và không được ông trời ủng hộ.

Đọc thêm  Bình giảng đoạn văn trong "Người lái đò Sông Đà" của Nguyễn Tuân: "Thuyền tôi trôi trên sông Đà...thắt mình dây cổ điển trên dòng trên".     

Đăm Săn là nhân vật trung tâm cũng là người anh hùng của dân tộc Ê Đê. Khi biết Mtao Mxay đến bắt Hơ Nhị lúc mình vắng nhà liền đêm cả bộ tộc đến nhà Mtao Mxay quyết đấu đòi lại vợ. Mtao Mxay ương ngạnh, thách thức: “Ta không xuống đâu, diêng ơi. Tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta…” Đăm Săn điên tiết và coi thường Mtao Mxay và dọa hắn sẽ bổ đôi hiên nhà và đốt, lúc này Mtao Mxay mới phải xuống để gặp Đăm Săn.

Sau khi Mtao Mxay múa gươm xong, Đăm Săn thể hiện tài năng của mình: cái cách múa khiên đầy tốc độ của Đăm Săn “Một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô” là những đường gươm chậm chạp, nặng nề của Mtao Mxây: “bước cao bước thấp chạy hết bãi tây sang bãi đông”. Đăm Săn tiếp tục: “Chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc. Chòi lẫm đổ lãn lóc. Cầy cối chết rụi. Khi chàng múa dưới thấp, vang lên tiếng đĩa khiên đồng. Khi chàng múa trên cao, vang lên tiếng đĩa khiên kênh. Khi chàng múa chạy nước kiệu, quả núi ba lần rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung…” Tác giả dân gian đã khéo léo sử dụng thủ pháp cường điệu hóa để nhấn mạnh tài năng và sức mạnh của người anh hùng Đăm Săn.

Đọc thêm  Phân tích bài Bàn luận về phép học của Nguyễn Thiếp

Sự cường điệu ấy cuối cùng cũng kết thúc bởi sức người bao giờ cũng có hạn Đăm Săn thấm mệt vừa chạy vừa mộng thất mặt trời. Cuối cùng, được mặt trời giúp đỡ, chàng chiến thắng Mtao Mxay. Chiến thắng ấy đã làm nổi bật tầm vóc của người anh hùng Đăm Săn.

Sau khi chiến thắng, Đăm Săn không bỏ lại dân làng của Mtao Mxay vì biết họ như rắn mất đầu. Đăm Săn đã đoàn kết hai buôn làng thành một, đưa họ về thị tộc của mình: “ Hỡi anh em trong nhà, hỡi bà con trong làng, xin mời tất cả đến với ta”. Là người trọng danh dự, gắn bó với hạnh phúc gia đình, thiết tha với cuộc sống bình yên và phồn vinh của thị tộc, đó là những nguyên nân chính để Đăm Săn chiến đấu và chiến thắng kẻ thù.

Sau đó, Đăm Săn tổ chức lễ cúng thần để thần che chơ cho buôn làng, phù hộ cho Đăm Săn có sức khỏe, tài chí để chiến thắng kẻ thù. Sau khi cúng tế thần xong, chàng cho mở tiệc linh đình để chào đón năm mới. Buổi lễ ăn mừng chiến thắng tưng bừng thể hiện khát vọng có một cuộc sống thái bình, ấm no, giàu có. Người anh hùng sử thi được miêu tả thật đẹp và trở thành trung tâm miêu tả của bức tranh hoàng tráng ấy.

Nghệ thuật kể chuyện hết sức đặc sắc. Kể chuyện kết hợp miêu tả khiến cho câu chuyện vừa bao quát, vừa đi sâu vào tùng chi tiết. Ngôn ngữ giàu chất hội họa, vừa giàu chất âm nhạc. Hình ảnh truyện là sự đan xen của tả thực, có khi là phóng đại, lúc thì cường điệu khoa trương. Tất cả những điều đó tạo nên sự hấp dẫn lạ kì, đó là đáu hiệu của tác phẩm sử thi đạt tới đỉnh cao trong sự sáng tạo tuyệt vời.

Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxay” là một tác phẩm hay, nó giúp cho độc giả hiểu được những diễn biến diễn ra trong lịch sử. Cảm phục người Ê đê đã sáng tạo ra một bộ sử thi tuyệt vời như vậy.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *