Giới thiệu một vài nét về nhà văn Nguyễn Tuân và phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân

Giới thiệu một vài nét về nhà văn Nguyễn Tuân và phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân.

“ Người cầm bút ấy như trời sinh ra giữa hạ giới để minh chứng cho một lời phán truyền ép dầu ép mỡ chứ không ép được văn chương”, đó là lời nhận định của Nguyễn Minh Châu về nhà văn Nguyễn Tuân. Đúng như lời nhận định ấy, Nguyễn Tuân là một người nghệ sĩ tài hoa, độc đáo.  Suốt cuộc đời cầm bút của mình với mong muốn “ viết đúng cái tạng riêng của mình” nên mỗi sáng tác của ông đều ghi lại những tìm tòi, đổi mới, cách tân giàu giá trị của ông. Có thể khẳng định, với tình yêu mãnh liệt cho văn chương, ông đã để lại cho đời một sự nghiệp văn chương giàu giá trị với nét phong cách nghệ thuật rất riêng.

Nguyễn Tuân là một nhà tri thức giàu lòng yêu nước và tinh thần dân tộc. Lòng yêu nước của ông có những nét riêng đó là gắn bó với những giá trị văn hóa cổ truyền. Ở ông, ý thức cá nhân phát triển rất cao. Nguyễn Tuân viết văn trước hết là để khẳng định cá tính của mình. Ông là con người rất mực tài hoa và uyên bác. Ngoài văn chương, Nguyễn Tuân còn am hiểu nhiều ngành văn hóa, nhiều môn nghệ thuật. Ông luôn biết quý trọng thật sự nghề nghiệp của mình. Đối với ông, nghệ thuật là môt hình thái lao động nghiêm túc, thậm chí là “khổ hạnh”.

Nguyễn Tuân không phải là nhà văn thành công ngay từ tác phẩm đầu tay. Ông đã thử ngòi bút qua các thể loại: thơ, bút kí, truyện ngắn hiện thực trào phúng. Nhưng mãi đến đầu năm 1938, ông mới nhận ra sở trường của mình và thành công xuất sắc với các tác phẩm: Một chuyến đi (1938), Vang bóng một thời (1939), Thiếu quê hương ( 1940)… Và để thự hiện tâm niệm “ viết đúng như cái tạng riêng của mình” nên Nguyễn Tuân – người nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp (Nguyễn Đình Thi) – đã tạo cho mình một phong cach nghệ thuật độc đáo, khó trộn lẫn với ai.

Phong cách nghệ  thuật của nhà văn thể hiện tài nghệ của người nghệ sĩ ngôn từ trong việc đem đến cho người đọc một cái nhìn mới mẻ, chưa từng có về cuộc sống, về con người thông qua những hiện tượng nghệ thuật độc đáo và những phương thức, phương tiện thể hiện đặc thù, in đậm dấu ấn cá nhân của chủ thể sáng tạo. Phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân có thể thâu tóm trong một chữ “Ngông”. Ông muốn chơi ngông bằng văn chương dựa trên sự tài hoa, uyên bác. Văn Nguyễn Tuân là văn khoe tài hoa, uyên bác. Ông muốn đứng từ đỉnh cao của tài hoa uyên bác mà ngông ngạo với đời. Thật đúng với Nguyễn Công Chứ khi xưa từng viết:

Đọc thêm  Phân tích hình tượng nhân vật ông lái đò trong "Người lái đò Sông Đà" của Nguyễn Tuân

“ Trời đất cho ta một cái tài

Giắt lưng dành để tháng ngày chơi”

Tính chất tài hoa uyên bác của văn Nguyễn Tuân thể hiện ở bốn phương diện. Thứ nhất, tiếp cận mọi sự việc ở phương diện văn hóa thẩm mĩ của nó để khám phá, phát hiện, để khen hay chê. Thứ hai, vận dụng tri thức của nhiều ngành văn học, nghệ thuật khác nhau ( hội họa, điêu khắc, điện ảnh, địa lý, lịch sử, quân sự…) để quan sát hiện thực, sáng tạo hình tượng. Văn Nguyễn Tuân thương pha chất khảo cứu, nội dung thông tin giàu có. Thứ ba, luông nhìn con người ở phương diện tài hoa, nghệ sĩ và sáng tạo nên những nhân vật tài hoa, nghệ sĩ để đem đối lập bằng thái độ khinh bạc với loại người tầm thường, thô lỗ, phàm tục. Thứ tư, tô đậm cái phi thường xuất chúng gây cảm giác mãnh liệt: dữ dội thì phải đến mức khủng khiếp, đẹp thì phải đến mức tuyệt vời, tài thì phải đạt đến trình độ nghệ thuật siêu phàm không ai sánh kịp. Thích cảm giác mạnh nên Nguyễn Tuân hay tả gió, báo, tả đèo dốc hiểm trở, thác nước dữ dội.

nguyen-tuan

Tài hoa uyên bác là đặc điểm nổi bật trong phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân. Như đã nói ở trên, sinh thời Nguyễn Tuân muốn chơi “ngông” bằng văn chương dựa trên sự tài hoa và uyên bác. Nhưng chỗ dựa của thái độ “ngông” trong văn Nguyễn Tuân còn ở cái đạo đức và nhân cách hơn đời của ông. Đó là lòng yêu nước, tinh thân dân tộc.

Trước cách mạng, Nguyễn Tuân là nhà văn cách mạng nổi tiếng. Lúc này, ông bi quan đối với hiện tại và tương lai. Ông đối lập quá với hiện tại và tương lai. Nguyễn Tuân chỉ tin cái đẹp thuộc về quá khứ còn vương sót lại mà ông gọi là “ vang bóng một thời”. Vì thế, cái đẹp, người tài hoa chỉ là những gì lẻ loi, cô độc, lạc lõng giữ một cuộc đời phàm tục. Một nỗi buông thấm vào mọi trang viết của ông.

Đọc thêm  Phân tích những nét đặc sắc của phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân thể hiện trong tùy bút "Người lái đò Sông Đà".

Nguyễn Tuân tìm cảm giác mạnh ở quá khứ “ vang bóng một thời”, ở “ chủ nghĩa xê dịch” (luôn luôn dịch chuyển để thay đổi thực đơn cho cảm giác) ở “ đời sống trụy lạc” và ở thế giới ma quỷ, hoang đường mà ông gọi là “yêu ngôn”. Nguyễn Tuân sử dụng thể văn tùy bút thiên về diễn tả cái tôi chủ quan hướng nội.

Sau cách mạng, Nguyễn Tuân trở thành nhà văn Cách mạng. Sau cách mạng ông không đối lập xưa với nay, cổ với kim như giai đoạn trước cách mạng, mà ông tìm thấy sự gán bó giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Lúc này, Nguyễn Tuân nhận thấy cái đẹp, người tài không còn gắn với một số ít con người đặc tuyển trong xã hội mà còn có thể tìm thấy trong nhân dân trên mọi lĩnh vực của cuộc sống. Vì thế cái đẹp, người tài hiện lên trong sự hòa hợp, trong cảm xúc tươi vui. Giọng văn khinh bạc không còn chỗ đứng, thay vào đó là lòng tin yêu, đôn hậu với cuộc đời. Nguyễn Tuân tìm cảm giác mạnh ở phong cảnh hùng vĩ của thiên nhiên và ở thành tích của nhân dân trong chiến đấu và xây dựng đất nước. Trong giai đoạn này, Nguyễn Tuân vẫn sử dụng thể tùy bút nhưng có pha chất ký với bút pháp hướng ngoại.

Nguyễn Tuân là một nghệ sĩ lớn luôn hấp dẫn bạn đọc vớ những trang văn tỏa sáng vẻ đẹp tài hoa uyên bác. Dù có sự thống nhất nhưng phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân vẫn có sự chuyển biến ở mỗi chặng đường sáng tác . Văn xuôi Nguyễn Tuân giàu hình ảnh, nhạc điệu, từ vựng phong phú, chính xác  với những tìm tòi, sáng tạo mới lạ trong cách ví von so sánh, trong cách đặt câu, dùng từ. Ông là bậc thầy ngôn ngữ, có khả năng sáng tạo từ mới. Văn nguyễn Tuân bao giờ cũng vậy, vừa đĩnh đạc, cổ kính, vừa trẻ trung hiện đại. Tóm lại, Nguyễn Tuân là nhà văn có phong cách nghệ thuật độc đáo. Phạm Tiến Duật có lí khi viết về Nguyễn Tuân:

“ Cái râu, cái tóc ông chẳng giống ai

Cái ăn, cái ngủ ông chẳng giống ai

Cái độc đáo văn ông nghìn đời không lặp lại

Thế cho nên ông ở mãi trong đời”

(Ở mãi trong đời)

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *