Cảm nhận về hình tượng người lính Tây Tiến trong đoạn thơ sau:“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc…Sông Mã gầm lên khúc độc hành” 

Cảm nhận về hình tượng người lính Tây Tiến trong đoạn thơ sau:“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc…Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

Bài làm

Quang Dũng là nhà thơ chiến sĩ vừa cầm súng  đánh giặc vừa làm thơ. Thơ ông vừa hồn nhiên vừa tinh tế, mang vẻ đẹp hào hoa đầy chất lãng mạn. “ Tây Tiến in đậm nét phong cách thơ Quang Dũng. Bài thơ được viết năm 1948 khi Quang Dũng đã rời xa đơn vị Tây Tiến. Cảm xúc chủ đạo trong bài thơ là nỗi nhớ cháy bỏng, “ nhớ chơi vơi”. Sống dậy trong nỗi nhớ ấy đâu chỉ có thiên nhiên Tây Bắc mà còn có hình ảnh đoàn quân Tây Tiến. Trong cảm hứng ngợi ca, chiến sĩ Tây Tiến hiện lên trong trang thơ của của Quang Dũng nổi bật với vẻ đẹp hào hùng và hào hoa. Vẻ đẹp ấy được nhà thơ gợi tả sắc nét trong đoạn thơ ba của tác phẩm:

“ Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

Như đã nói ở trên, bài thơ “ Tây Tiến” ra đời trong nỗi nhớ “chơi vơi” của Quang Dũng. Ở phần đầu bài thơ, độc giả nhận thấy, dần dần hiện lên trong nỗi nhớ ấy là phong cảnh Tây Bắc hiểm trở và nên thơ:

“ Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”

Nhưng nếu để ý, độc giả sẽ thấy: đằng sau những câu thơ tả cảnh, hình ảnh đoàn quân Tây Tiến lờ mờ hiện ra:

“Anh bạn giãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời”.

Đối mặt với hoàn cảnh khó khăn của núi rừng Tây Bắc , người lính “giãi dầu”, mệt mỏi, thậm chí đã hi sinh. Thế nhưng, với lòng yêu nước, chiến sĩ Tây Tiến vẫn hiện lên thật quả cảm trong trang thơ của Quang Dũng. Tiếp nối cảm xúc ấy, ở đoạn ba của thi phẩm, Quang Dũng khắc họa sắc nét hình ảnh đoàn quân Tây Tiến.

Hình ảnh người lính trong "Tây Tiến"

Hình ảnh người lính trong “Tây Tiến”

Vẻ đẹp của người lính “Tây Tiến” hiện lên thật hào hùng. Hào hùng ngay trong chính vẻ bề ngoài của những người chiến sĩ.

“Tây Tiến đoàn quân không mọc tóc

Quân xanh màu lá giữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới”.

Mở đầu đoạn thơ, Quang Dũng khắc họa khá chân thực hình ảnh đoàn quân Tây Tiến ở ngoại hình. Vì phải hành quân, chiến đấu nơi rừng sâu nước độc “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt” (Tố Hữu), do điều kiện sinh hoạt vô cùng thiếu thốn, lại bị bệnh sốt rét rừng hoành hành nên cả đoàn binh Tây Tiến “không mọc tóc”, da dẻ xanh xao, vàng vọt “quân xanh màu lá”. Với chi tiết tả thực này, Quang Dũng gợi độc giả nhớ đến câu thơ của Tố Hữu và Chính Hữu cùng viết về căn bệnh sốt rét rừng mà người lính phải đối mặt trong cuộc kháng chiến chống Pháp:

“ Giọt giọt mồ hôi rơi

Trên má anh vàng nghệ”

(Ca nước – Tố Hữu)

“Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi”

Đọc thêm  Phát biểu cảm nghĩ về truyện Con Rồng, cháu Tiên

( Đồng Chí – Chính Hữu)

Trở lại với cách viết của Quang Dũng, chúng ta thấy, nói đúng hiện thực nhưng ngòi bút của Quang Dũng không đi sâu vào những gian khổ mà nghiêng về vẻ đẹp lãng mạn. Cảm hứng lãng mạn đã bắt bắt lấy cái thực để tô đậm nét dũng mãnh, hào hùng của chiến sĩ Tây Tiến. Vì thế, trong cái nhìn của Quuang Dũng, cả đoàn quân Tây Tiến “ không mọc tóc”, da dẻ xanh xao, vàng vọt nhưng không gợi lên vẻ tiều tụy, ốm yếu, thiểu não, đáng thương. Trái lại, họ vẫn hiện lên với ánh mắt trừng trừng, “mắt trừng” như đã phản chiếu lòng căm thù giặc sục sôi, như đã gợi tả được sức mạnh nội lực vô song của đoàn quân Tây Tiến.

Chưa hết, cả đoàn quân Tây Tiến “ không mọc tóc” da dẻ vàng vọt vậy mà vẫn ngời lên vẻ “dữ oai hùm”. “Dữ oai hùm” là hình ảnh ẩn dụ diễn tả vẻ oai phong lẫm liệt sức mạnh hào hùng của chiến sĩ Tya Tiến. Cụm tù này gợi ta nhớ đến hình ảnh đội quân Thát Sát đời Trần:

“Tam quân tì hổ khí thôn Ngưu”.

(Thuật Hoài – Phạm Ngũ Lão)

Phải chăng, sức mạnh dũng mãnh, vô song của quân dân đời Trần ngày nào dường như sống dậy trong sức mạnh hào hùng của đoàn quân Tây Tiến.

Ở đoàn quân Tây Tiến vẻ đẹp hào hùng còn thể hiện ở ý chí chiến đấu, ở tinh thần xả thân vì nước.

“Rải rác biên cương mồ viễn sứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”.

Tren chặng đường hành quân chiến đấu gian nguy, bao người lính đã ngã xuống “ Gục bên súng mũ bỏ quên đời”. Họ nằm lại trên những miền biên cương xa xôi của Tổ quốc. Đây là chi tiết nghệ thuật giàu tính hiện thực. Đối mặt với thực cảnh đau lòng ấy, chiến sĩ Tây Tiến vẫn không hề nhụt chí, sờn lòng. Họ Không hề nao núng tinh thần, không hề sợ sệt. Ngược lại, chiến sĩ Tây Tiến vẫn sẵn sàng:

“Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”

Câu thơ diễn tả ý chí chiến đấu hào hùng, gợi tả tinh thần xả thân rất lẫm liệt của đoàn binh Tây Tiến. Vì tổ quốc, chiến sĩ Tây Tiến không hề so đo, tính toán thiệt hơn. Vì nhân dân, họ sẵn sàng dâng hiến cả tuổi thanh xuân của mình. Khi xã đinh được lí tưởng sống cao đẹp, chiến sĩ Tây Tiến sẵn sàng từ biệt mảnh đất Hà Nội ngàn năm văn hiến để có mặt nơi biê cương xa xôi. Thật đúng với lời thơ của Bùi Minh Quốc.

“ Lứa tuổi hai mươi khi hướng đời đã thấy

Thì xa xôi biết mấy cũng lên đường”.

( Lên miền Tây)

Có lẽ đoàn quân Tây Tiến năm xưa hiểu rõ “ ai cũng tiếc nuối tuổi hai mươi thì còn chi tổ quốc” cho nên họ sẵn sàng dâng hiến tất cả. Ý chí chiến đấy của người lính Tây Tiến thật cao đẹp, yêng hùng phảng phất vẻ đẹp của người chinh phu, tráng sĩ thủa xưa.

Và họ hào hùng ở cả sự hi sinh:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

Đọc thêm  Phát biểu cảm nghĩ về câu ca dao: “Chiều chiều ra đứng ngõ sau - Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều”

Người lính ra đi trong khi không có một mảnh chiếu để bó thây nhưng trong cái nhìn của Quang Dũng, họ vân như được bao bọc trong những tấm áo chiến bào sang trọng. Về điều này, nhà thơ Quang Dũng có nói: “ Áo bào thay chiếu là cách nói của người lính chúng tôi, mượn cách nói ước lệ của nhà thơ trước đây để an ủi những đồng chí của mình đã ngã xuống”. “ Anh về đất”, là cách nói giảm, nói tránh của Quang Dũng. Sử dụng biệ pháp tu từ này, Quang Dũng đã diễn tả sự hi sinh của người lính thật nhẹ nhàng, thanh thản mà cao cả.

Trước sự hi sinh cao cả của những người lính, dòng sông Mã cũng như thay mặt cho thiên nhiên Tây Bắc gầm lên, tấu lên khúc nhạc hào hùng để tiễn biệt những người lính. Như vậy nói về cái chết của người lính Tây Tiến, Quang Dũng không gợi sự bi lụy, bi thương mà vẫn bi tráng, bi hùng. Với cách viết này, Quang Dũng đã bất tử hóa người lính Tây Tiến khi xưa. Người lính Tây Tiến xứng đáng được lí tưởng hóa vì họ là những người như chân lí sinh ra:

“Có cái chết hóa thành bất tử

Có những người như chân lý sinh ra”

Tóm lại, với cảm hứng lãng mạn, Quang Dũng cũng đã viết về đoàn quân Tây Tiến, về đồng đội của mình thật dũng cảm, hào hùng. Nhà thơ đã viết về vẻ đẹp của chiến binh Tây Tiến năm xưa trong cảm hứng ngợi ca, tự hào.

Không chỉ hiện lên với vẻ đẹp hào hùng, người chiến sĩ Tây Tiến còn hiện lên với vẻ đẹp hào hoa, lãng mạn.

“Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

Chiến sĩ Tây Tiến phần đông là học sinh, sinh viên từ thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến. Họ là những chàng trai Hà Thành, tâm hồn của họ sẵn chất lãng mạn, hào hoa. Bởi thế, những phút nghỉ ngơi ít ỏi trên đường hành quân, họ lại tranh thủ mơ về Hà Nội rực rỡ ánh sáng để nhớ về bóng hồng kiều diễm, thanh lịch.

Nếu người lính trong bài thơ “Đồng Chí” của Chính Hữu mơ về những miền quê

“Nước mặn đồng chua”, “đất cày lên sỏi đá”, nhớ về những giếng nước, gốc đa thì chiến sĩ Tây Tiến lại mơ về Hà Nội nghìn năm văn hiến, mơ về những bóng hồn kiều diễm chốn Hà Thành. Giấc mơ của người chiến sĩ giàu chất mộng mơ. Giấc mơ của họ thật kiêu sa và lãng mạn. Đó là giấc mơ của những người tri thức mặc áo lính. Thế mới biết, chiến tranh gian khổ, tàn khốc nhưng không thể vùi dập được nét đẹp hào hoa,lãng mạn trong tâm hồn người lính Tây Tiến.

Với bút pháp lạng mạn, Quang Dũng khắc họa thành công hình ảnh đoàn binh Tây Tiến năm xưa. Đó là những chiến sĩ dũng cảm kiên cường, sẵn sàng dâng hiến cả tuổi thanh xuân của mình cho đất nước. Đó là các chàng trai trẻ có tâm hồn hào hoa, lãng mạn. Viết về vẻ đẹp của người lính Tây Tiến năm xưa, Quang Dũng bày tỏ tình cảm trân trọng, ngưỡng mộ, ngợi ca.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *